Vải vụn thành túi tote xuất châu Âu: hành trình của nữ doanh nhân Sài Gòn

Từ những mảnh vải thừa tưởng chỉ còn nước bỏ đi, Trần Thị Nguyên Thương đã dựng nên một thương hiệu thủ công xuất khẩu sang châu Âu, đồng thời tạo sinh kế cho hàng chục phụ nữ và người khuyết tật.
Trên bàn cắt của một xưởng may, vải thừa thường được gom lại thành từng bao lớn rồi đem bỏ. Với Trần Thị Nguyên Thương, Founder kiêm CEO Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại NaNi, những mảnh vải ấy lại là điểm khởi đầu của một hành trình khác. Chị sống ở phường An Hội Tây, TP.HCM, và thành lập NaNi từ năm 2018 với một ý tưởng giản dị: đừng để vải vụn trở thành rác khi nó vẫn có thể trở thành một chiếc túi, một chiếc ví, một món đồ có người cần.
Giảm hao hụt bằng cách làm bài bản

Điều khiến NaNi khác với một xưởng thủ công nhỏ lẻ là cách chị Thương tổ chức sản xuất. Công ty phân loại vải thừa, số hóa định mức nguyên vật liệu và sơ đồ cắt, nhờ đó giảm 5-7% lượng hao hụt trong quá trình sản xuất. Nghe qua, con số vài phần trăm có vẻ nhỏ, nhưng với nguyên liệu đầu vào vốn là vải vụn, việc tiết kiệm được từng mảnh vải có ý nghĩa lớn, cả về chi phí lẫn lượng rác thải tránh được.
Mỗi sản phẩm của NaNi còn gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và thẻ đo lường tác động. Người mua quét mã là có thể biết sản phẩm được làm từ loại vải nào, qua tay những ai, và việc tái sử dụng vải vụn ấy đã góp phần giảm thải ra sao. Cách làm minh bạch này đặc biệt quan trọng với thị trường châu Âu, nơi khách hàng ngày càng quan tâm sản phẩm được làm như thế nào, chứ không chỉ nhìn vào giá và mẫu mã. Một chiếc túi tote, vì thế, không chỉ là vật đựng đồ, mà còn mang theo câu chuyện về nguồn gốc và trách nhiệm với môi trường.

Sinh kế cho phụ nữ và người khuyết tật
Câu chuyện của NaNi không chỉ là chuyện vải vụn hay xuất khẩu. Hơn 80% nhân công của công ty là phụ nữ, trong đó có 15 thợ thủ công nhận gia công tại nhà và 10 lao động khuyết tật được kết nối qua Trung tâm Hỗ trợ trẻ em khuyết tật TP.HCM. Với nhiều người trong số họ, công việc gia công tại nhà không chỉ là thu nhập thêm, mà là cách để vừa kiếm sống vừa chăm sóc gia đình, hoặc làm việc trong điều kiện phù hợp với sức khỏe của mình.
Mô hình này đặt ra không ít thách thức về quản lý chất lượng và tiến độ, bởi người làm việc phân tán, mỗi người một hoàn cảnh. Nhưng đổi lại, nó tạo ra sinh kế bền hơn cho những người yếu thế, những người khó chen chân vào các dây chuyền sản xuất đòi hỏi làm việc tập trung, đúng giờ giấc khắt khe. Khi một chiếc túi được làm ra bởi bàn tay của một người thợ khuyết tật hay một người mẹ làm việc tại nhà, giá trị của nó không chỉ nằm ở đường kim mũi chỉ, mà còn ở cơ hội mà công việc ấy mang lại.
Bối cảnh chính sách cũng đang ủng hộ hướng đi này. Nghị định 110/2026/NĐ-CP về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đã có hiệu lực, còn quy định hạn chế túi nilon khó phân hủy theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP đang được siết chặt. Khi doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm nhiều hơn với vòng đời sản phẩm, những mô hình tận dụng nguyên liệu thừa, làm bao bì tuần hoàn như NaNi có thêm dư địa. Từ một xưởng nhỏ tận dụng vải vụn, NaNi đang cho thấy một doanh nghiệp xã hội có thể vừa tạo sinh kế, vừa kinh doanh hiệu quả, vừa đi được xa hơn biên giới trong nước.
Nguồn tin: Dân Việt



