PNJ – từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức, giờ phải đối diện một phép thử quản trị nghiêm trọng khi công ty con PNJP, “nhà máy in hàng” của tập đoàn, bị thanh tra NHNN chỉ ra các sai phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.

Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại lớn tại PNJP

Trong nhiều năm, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín: sản xuất, chế tác và bán lẻ phủ khắp cả nước. Tuy nhiên, Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 của Chi nhánh Khu vực 2 Ngân hàng Nhà nước đã chỉ ra rằng công ty con 100% vốn của PNJ – Công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) – vi phạm quy định về phòng, chống rửa tiền (AML) và một số lỗi trong kê khai thuế.

Chi tiết các vi phạm AML

• Không kịp thời phân công, đăng ký thông tin cán bộ phụ trách phòng AML.
• Sai sót trong lưu trữ hồ sơ nhận dạng khách hàng (KYC).
• Báo cáo giao dịch lớn không đáp ứng thời hạn quy định.

Lỗi kê khai thuế

PNJP đã khai không đúng kỳ tính thuế đối với một số nghiệp vụ phát sinh. Dù các sai sót này không dẫn đến thiếu thuế thực tế, nhưng vi phạm quy định quản lý thuế năm 2019 vẫn được ghi nhận.

Biện pháp xử phạt và kiến nghị

Nhà nước đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, áp dụng các mức phạt đối với vi phạm AML và gửi văn bản tới các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM, …). Đồng thời, thanh tra đưa ra 03 kiến nghị và 02 khuyến nghị nhằm cải thiện cơ chế kiểm soát nội bộ, nâng chuẩn AML và tuân thủ thuế.

PNJP – “nhà máy in hàng” ẩn sau doanh thu của PNJ

Trên báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, đá quý – mảng doanh thu chủ lực của tập đoàn.

Theo báo cáo tài chính quý III/2025, doanh thu thuần của mảng này đạt hơn 8.096 tỷ VNĐ, chiếm gần 99,5% tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ). Nói cách khác, nếu PNJ là mặt tiền bán lẻ, thì PNJP chính là “nhà máy in hàng”.

Mô hình quản trị và rủi ro ESG

PNJP do bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch HĐQT PNJ – kiêm Chủ tịch HĐTV, và bà Trần Phương Ngọc Thảo – Tổng Giám đốc, quản lý. Mô hình này không trái luật, nhưng phản ánh cách các tập đoàn gia đình lớn ở Việt Nam thường tạo ra “khoảng cách thể chế” giữa công ty mẹ và công ty con sản xuất để:

• Giảm rủi ro chuyển giá và xung đột lợi ích.
• Tăng tính minh bạch trong kiểm soát nội bộ.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng nhạy cảm với tiêu chuẩn ESG, những “vết xước” dù nhỏ – như vi phạm AML hay lỗi kê khai thuế – có thể nhanh chóng được diễn giải thành rủi ro hệ thống, ảnh hưởng đến uy tín và giá trị cổ phiếu của tập đoàn.

Quan điểm của nhà đầu tư

Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến mức phạt tài chính, mà còn muốn biết PNJ sẽ tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ ở PNJP như thế nào: tách bạch rõ ràng vai trò quản trị, điều hành và sở hữu; nâng chuẩn AML, thuế và giao dịch lên tiêu chuẩn khu vực; và thiết lập cơ chế giám sát độc lập.

Trong thời đại tài chính hiện đại, rủi ro lớn nhất thường không phải từ một con số lỗ bất ngờ, mà từ những góc khuất trong cấu trúc quản trị mà thị trường chưa nhìn thấy hết. PNJP chính là “hộp đen” mà các nhà đầu tư, cơ quan quản lý và cộng đồng ESG đang muốn mở ra.

Kết luận và hướng đi

PNJ đã chứng minh khả năng mở rộng quy mô ấn tượng, nhưng hệ thống quản trị và tuân thủ vẫn cần bắt kịp độ phức tạp mới của mình. Việc khắc phục các sai sót AML, cải thiện quy trình khai thuế và minh bạch hoá cấu trúc công ty con sẽ là yếu tố quyết định để duy trì niềm tin của nhà đầu tư và đáp ứng yêu cầu ESG.

Bạn nghĩ gì về mô hình “nhà máy in hàng” trong các tập đoàn lớn? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của mình!