TP.HCM, với vị thế là đầu tàu kinh tế quốc gia, đang đứng trước cánh cửa mở ra những cơ hội tăng trưởng chưa từng có, đồng thời phải đối mặt với những thách thức mới sau quá trình sáp nhập.

1. Cơ hội tăng trưởng to lớn

Sự sáp nhập các tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đã tạo ra một không gian kinh tế liên kết chặt chẽ, nơi công nghiệp, cảng biển, logistics và dịch vụ tài chính hòa quyện thành một khối đồng nhất. Điều này cho phép TP.HCM khai thác mạnh mẽ lợi thế của cảng Cái Mép – Thị Vải, các khu công nghiệp công nghệ cao ở Bình Dương và tiềm năng tài chính, thương mại tại trung tâm đô thị.

Nhờ các chính sách ưu đãi vượt trội do Quốc hội thông qua – như thuế ưu đãi trong khu FTZ, thủ tục đầu tư nhanh, quyền sử dụng 100% nguồn thu quỹ đất TOD để tái đầu tư hạ tầng – thành phố có nền tảng vững chắc để trở thành cực tăng trưởng quốc gia và trung tâm tài chính‑logistics khu vực.

Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường

Việc xóa bỏ rào cản hành chính, minh bạch hoá chính sách đất đai, đầu tư và tài chính sẽ tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế.

Tái cấu trúc khu vực kinh tế nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước cần tập trung vào các lĩnh vực then chốt, áp dụng quản trị hiện đại và tách biệt chức năng chủ sở hữu‑quản lý để nâng cao hiệu quả.

Đẩy mạnh khu vực kinh tế tư nhân

Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận vốn, công nghệ và đất đai, đồng thời khuyến khích họ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Mô hình tăng trưởng mới

Chuyển đổi từ tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao – bao gồm công nghiệp chế biến, logistics, AI, sinh học, năng lượng tái tạo và sản xuất thông minh.

2. Thách thức và yếu tố cần cải thiện

TP.HCM vẫn còn đối mặt với hạ tầng quá tải, không gian phát triển hạn chế và thiếu nguồn lực đầu tư công cũng như nhân lực chất lượng cao. Để khai thác tối đa tiềm năng, thành phố cần:

Đầu tư hạ tầng giao thông đa phương thức

Đẩy nhanh xây dựng các tuyến cao tốc, đường sắt liên vùng, hệ thống metro (đặc biệt là tuyến nối TP.HCM – Bình Dương) và nâng cấp cảng, sân bay. Đồng thời, quy hoạch đồng bộ trường học, bệnh viện và khu đô thị mới để đáp ứng nhu cầu dân số siêu đô thị.

Liên kết vùng và nội vùng

Thiết lập các hành lang kinh tế ven biển và công nghiệp, tận dụng mạnh mẽ cảng Vũng Tàu – Bình Thuận và các khu công nghiệp công nghệ cao, tạo một mạng lưới kinh tế liên tỉnh hiệu quả.

Quản trị và liên kết vùng

TP.HCM cần chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị, trở thành “nhạc trưởng” kiến tạo phát triển vùng. Việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá phát triển dựa trên tiềm năng địa phương (logistics ở Bà Rịa‑Vũng Tàu, công nghiệp công nghệ cao ở Bình Dương, tài chính‑dịch vụ ở TP.HCM) sẽ giúp cân bằng và tối ưu hoá nguồn lực.

Tinh gọn bộ máy hành chính

Giảm số đơn vị hành chính từ 273 xuống còn 102 sẽ giảm tầng nấc trung gian, tăng tốc độ ra quyết định và nâng cao hiệu quả quản lý.

Như ông Trần Quang Thắng – Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP.HCM nhấn mạnh, nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, TP.HCM sẽ không chỉ lan tỏa sức ảnh hưởng trên toàn quốc mà còn vươn ra khu vực, khẳng định vị thế siêu đô thị châu Á.