Vụ thu giữ hơn 120 tấn thịt lợn dương tính virus dịch tả lợn châu Phi (ASFV) tại kho Đồ hộp Hạ Long đã gây chấn động dư luận và đặt ra câu hỏi về an toàn thực phẩm trên bàn ăn gia đình.

Tình hình phát hiện

Công an TP Hải Phòng xác định thu giữ hơn 130 tấn thịt lợn dương tính với ASFV, trong đó 120 tấn được tập kết tại kho của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Ha Long Canfoco) để chế biến thành các sản phẩm đóng hộp. Sự kiện này nhanh chóng lan truyền trên các phương tiện truyền thông và khiến người tiêu dùng lo lắng về nguy cơ bám theo trong chuỗi cung ứng thực phẩm.

ASFV là gì và tại sao không lây sang người?

ASFV (African Swine Fever Virus) là một loại virus gây bệnh dịch tả lợn châu Phi, khác hoàn toàn với bệnh dịch tả ở người – một bệnh do vi khuẩn. PGS-TS-BS Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, giải thích:

Khác biệt giữa virus và vi khuẩn

• Virus không phải là tế bào sống, chỉ mang vật liệu di truyền và không tự sản sinh độc tố.
• Vi khuẩn có khả năng tạo ra độc tố nội sinh và ngoại sinh, gây ngộ độc thực phẩm.

Theo chuyên gia, ASFV không có khả năng truyền trực tiếp từ lợn sang người, vì virus này không thể xâm nhập và sinh sản trong cơ thể người.

Quy trình tiệt trùng trong sản xuất đồ hộp

Quá trình chế biến thực phẩm đóng hộp áp dụng nhiệt độ cao (≥100 °C) trong giai đoạn tiệt trùng. Nhiệt độ này làm biến tính và phá hủy hầu hết protein và cấu trúc virus, bảo đảm sản phẩm cuối cùng gần như vô khuẩn. Thực phẩm được bảo quản an toàn khi nhiệt độ duy trì trên 60 °C hoặc dưới 5 °C.

Rủi ro gián tiếp: vi khuẩn và độc tố

Dù ASFV không gây bệnh cho người, việc lợn nhiễm virus thường đi kèm suy giảm miễn dịch, tạo môi trường cho vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm như E.coli và Salmonella phát triển. Nếu thịt được xử lý không kịp thời, các vi khuẩn này có thể sinh sôi và sản sinh độc tố không bị tiêu diệt hoàn toàn bởi quá trình nấu chín.

Giá trị dinh dưỡng của thịt lợn nhiễm ASFV

Nếu lợn bị nhiễm virus và được giết mổ ngay, hàm lượng protein, vitamin nhóm B và khoáng chất trong thịt không thay đổi đáng kể so với lợn khỏe mạnh. Tuy nhiên, khi nguyên liệu là lợn chết, ôi thiu hoặc bảo quản kém, quá trình phân hủy sẽ làm mất độ tươi, giảm hàm lượng dưỡng chất và có thể tạo ra các hợp chất độc hại.

Lời khuyên cho người tiêu dùng

Để giảm rủi ro, chuyên gia đề xuất một số biện pháp thực tiễn:

1. Ưu tiên mua thực phẩm tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng.
2. Kiểm tra màu sắc, mùi vị và độ đàn hồi của thịt trước khi chế biến.
3. Đa dạng nguồn đạm: cá, trứng, đậu, rau xanh.
4. Luôn nấu chín kỹ, nhiệt độ ít nhất 70 °C trong 10 phút; uống nước sôi.
5. Theo dõi thông tin kiểm dịch từ cơ quan chức năng và tránh tiêu thụ sản phẩm không rõ nguồn gốc.

“Ăn chín, uống sôi” vẫn là hàng rào bảo vệ hiệu quả nhất trước các tác nhân gây bệnh từ virus và vi khuẩn.

Vụ việc 120 tấn thịt lợn nhiễm ASFV tại Đồ hộp Hạ Long là lời cảnh tỉnh cho toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Khi các cơ quan chức năng siết chặt kiểm dịch, mỗi người tiêu dùng cũng cần trở thành người lựa chọn thông thái, đặt an toàn và minh bạch lên hàng đầu.

Hồ Quang