Bill Gates thay đổi quan điểm về biến đổi khí hậu: Từ cảnh báo tới tập trung vào cải thiện đời sống người nghèo

Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft, sau gần hai thập kỷ đầu tư hàng tỉ đô la cho các dự án giảm thiểu biến đổi khí hậu, giờ đây đề xuất chuyển nguồn lực sang nâng cao chất lượng cuộc sống cho những cộng đồng nghèo khó.

Những gì Gates đã viết trên GateNotes

Trong một bài viết dài 17 trang đăng trên trang cá nhân GateNotes, Gates nhấn mạnh: “Mặc dù biến đổi khí hậu có những hậu quả nghiêm trọng – đặc biệt cho người dân ở những nước nghèo nhất – nhưng nó sẽ không dẫn tới sự diệt vong của nhân loại. Con người sẽ vẫn sống và phát triển tốt ở hầu hết mọi nơi trên trái đất trong tương lai gần.”

Lý do Gates thay đổi chiến lược

Gates không phủ nhận thực tế biến đổi khí hậu, nhưng ông cho rằng việc tập trung quá mức vào “số độ giảm nhiệt độ” hay “công suất giảm phát thải” có thể làm lãng phí nguồn lực. Thay vào đó, ông đề xuất đầu tư vào các dự án có tác động xã hội trực tiếp: nông nghiệp bền vững, phòng chống bệnh tật, xóa đói giảm nghèo.

Quan điểm được truyền thông quốc tế đưa tin

• New York Times: “Biến đổi khí hậu không phải là một thiên thạch khổng lồ đâm vào trái đất; tác động của nó không đồng đều, người nghèo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.”
• FastCompany: “Sau 20 năm tự định vị mình là chuyên gia khí hậu, Gates hiện đang đưa ra những lập luận ngụy biện, làm lộ rõ sự cả gan của một tỉ phú nghĩ rằng mình có thể thuyết giảng cho thế giới.”

Những tranh cãi và phản ứng

Quan điểm mới nhanh chóng tạo ra các diễn giải trái chiều. Một số người cho rằng nếu ngay cả Gates – người đã đầu tư hàng tỉ đô la cho các dự án xanh – cũng nghi ngờ mức độ nguy hiểm, thì “đừng mong tôi tin vào việc trái đất đang nóng lên”. Các nhà hoạt động môi trường chỉ trích Gates “quay xe” và cho rằng ông đang giảm nhẹ trách nhiệm của cộng đồng giàu có.

Chi phí thực tế của các biện pháp giảm phát thải

Ví dụ, một chuyến bay riêng của các nhân vật nổi tiếng có thể phát thải gấp hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần so với một chiếc xe chạy xăng. Một số quốc gia, như Đan Mạch, đã đề xuất giảm số lượng gia súc để cắt giảm khí thải, nhưng chính sách này lại tạo gánh nặng cho nông dân và người nghèo.

Gates so sánh ưu tiên tài trợ

Trong một buổi thảo luận, Gates nói: “Nếu được lựa chọn giữa xóa bệnh sốt rét và tăng nhiệt độ thêm 0,1 độ, tôi sẽ chọn giảm nhiệt độ 0,1 độ để loại bỏ sốt rét.” Câu nói này nhấn mạnh quan điểm rằng việc đầu tư vào y tế và giảm nghèo có thể mang lại lợi ích nhân loại lớn hơn so với việc giảm nhẹ nhiệt độ toàn cầu.

Mục tiêu hướng tới COP30

Gates công bố bài viết nhằm ảnh hưởng đến hội nghị khí hậu Liên hợp quốc COP30 (Brazil, 10‑21/11/2025). Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo quốc gia sử dụng nguồn tài trợ hạn chế cho biến đổi khí hậu một cách “đúng đối tượng” – tập trung vào các dự án giảm nghèo, cải thiện y tế và nông nghiệp.

Kết luận

Quan điểm của Bill Gates mở ra một cuộc tranh luận sâu rộng về cách phân bổ nguồn lực trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Dù có đồng ý hay không, việc cân nhắc giữa giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống cho người nghèo là một câu hỏi quan trọng mà các nhà hoạch định chính sách cần trả lời.

Bạn nghĩ sao về việc chuyển nguồn lực từ các dự án “xanh” sang các dự án xã hội? Hãy để lại ý kiến của bạn và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.