Lương sắp tăng, điện đã giảm, giá vẫn leo: túi tiền cuối năm 2026

Tháng 11 này, người Việt đón cùng lúc hai tin vui: giá điện giảm 2% từ ngày ¹⁄₁₁, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0% đến hết tháng ³⁄₂₀₂₇, và lương tối thiểu vùng sẽ tăng từ đầu năm 2027. Nhưng niềm vui ấy chưa trọn vẹn, bởi mặt bằng giá vẫn cao hơn gần 5% so với năm ngoái, và nhiều gia đình vẫn cảm thấy túi tiền của mình chưa thực sự dễ thở hơn.

Những con số cần nhớ

Con số nền cần nhớ là chỉ số giá tiêu dùng bình quân 10 tháng đầu năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản tăng 4,24%. Riêng tháng 10, chỉ số giá tiêu dùng tăng 0,2% so với tháng 9, trong đó nhóm giao thông tăng tới 2,66% vì giá xăng tăng 6,86% và dầu diesel tăng 0,75%. Có 7 trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tăng giá trong tháng 10, chỉ 4 nhóm giảm, trong đó có may mặc, thông tin liên lạc và văn hóa giải trí du lịch.

Nói cách khác, áp lực giá tháng 10 đến chủ yếu từ xăng dầu và sinh hoạt thiết yếu, chứ không phải từ tiêu dùng xa xỉ. Lạm phát bình quân 4,57% nghĩa là cùng một rổ hàng hóa, người tiêu dùng đang trả nhiều hơn gần 5% so với năm ngoái, trong khi thu nhập chưa kịp điều chỉnh.

Điện giảm, xăng nhẹ gánh

Sang tháng 11, bức tranh có thêm gam sáng. Giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% còn 2.159,9 đồng một kWh, với biểu giá sinh hoạt 5 bậc từ 1.901 đồng bậc 1 lên 3.844 đồng bậc cao nhất. Xăng cũng được thở nhờ thuế tiêu thụ đặc biệt về 0%: giá bán tối đa xăng E5 giảm 1.804 đồng một lít, E10 giảm 1.575 đồng một lít.

Với hộ gia đình dùng 200 kWh điện một tháng, mức giảm khoảng 8.800 đồng chưa tính thuế giá trị gia tăng, không lớn nhưng đúng hướng. Với người chạy xe máy, mỗi lần đổ 5 lít tiết kiệm khoảng 9.000 đồng. Những con số này nhỏ khi nhìn riêng lẻ, nhưng cộng dồn qua nhiều tháng sẽ tạo ra sự khác biệt đáng kể cho ngân sách gia đình.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng dự kiến làm giảm thu ngân sách gần 7.000 tỷ đồng. Về tác động đến chỉ số giá, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0% sẽ giúp chỉ số giá tháng ¹¹⁄₂₀₂₆ giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10, đồng thời làm giảm chỉ số giá bình quân năm 2026 khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Bài toán chi tiêu của người trẻ

Trong khi chính sách vĩ mô đang phát huy tác dụng, đời sống hằng ngày của nhiều người trẻ vẫn chật vật. Sinh viên và lao động trẻ tại Hà Nội đang phải căng mình giải bài toán chi tiêu trước biến động giá xăng dầu và tiền điện nhà trọ luôn neo ở mức cao. Tự nấu ăn, săn hàng giảm giá, làm thêm kín lịch hay hạn chế về quê là cách họ xoay xở để bám trụ nơi đô thành.

Từ đầu tháng 11, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, nhưng tại nhiều khu trọ, sinh viên chưa nhận được thông tin sẽ điều chỉnh giá từ chủ trọ. Một sinh viên thuê trọ với giá điện cố định 4.000 đồng một số sẽ chưa cảm nhận được chính sách giảm giá, cho dù giá điện chung đã giảm. Đây là khoảng trống giữa chính sách và thực tế mà nhiều người thuê trọ đang gặp phải.

Quản lại rổ chi tiêu

Trong lúc chờ đợi lương tối thiểu mới thực sự đến tay người lao động từ tháng ¹⁄₂₀₂₇, cách thực tế nhất với mỗi gia đình vẫn là quản lại rổ chi tiêu: điện, xăng, thực phẩm là ba khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất, và cũng là ba khoản chính sách đang tác động trực tiếp nhất. Cuối năm 2026, túi tiền người Việt sẽ dễ thở hơn nếu ba điều cùng xảy ra: giá xăng dầu giữ được mức sau giảm thuế, giá điện không quay đầu tăng trở lại, và lương tối thiểu mới thực sự đến tay người lao động.

Nguồn tin: Doanh Nhân Plus