Nội dung chính
Người trẻ 20 tuổi mang bình khí cười vào phòng khám tâm thần vì không kiểm soát được cơn thèm, đã khiến bác sĩ bất ngờ và mở ra một cuộc điều tra sâu rộng về nguy cơ nghiện N2O.
Câu chuyện thực tế: Nữ sinh mang bình khí cười đến khám tâm thần
Vào chiều 12‑1, trong tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) đã tiếp nhận một bệnh nhân nữ sinh viên 20 tuổi, người đã mang theo bình khí nitrous oxide (N2O) suốt cả buổi khám. Cô cho biết mình không thể ngừng thèm khí cười và phải hít trực tiếp từ bình thay vì dùng các viên bóng nhỏ.
Ban đầu, cô chỉ thử vài viên bóng cười khi còn học trung học cơ sở, nhưng từ thời trung học phổ thông tới đại học, việc sử dụng tăng dần thành thói quen hàng ngày. Số lượng tiêu thụ leo lên 10‑20 quả mỗi ngày, và cô phải chuyển sang dùng bình khí lớn, thậm chí mua các bình mini để giấu trong balo, tránh bị phát hiện.
Gia đình chỉ phát hiện khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các biểu hiện rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc N2O trong 6‑7 năm, kèm theo tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Qua quá trình thăm khám, bác sĩ đã làm rõ tiền sử sử dụng kéo dài và mức độ nghiện cao, đồng thời ghi nhận việc bệnh nhân mang bình N2O vào phòng khám – một dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng.
Bóng cười N2O: Cơ chế gây nghiện và hậu quả sức khỏe
Bóng cười, còn gọi là bóng khí N2O, là các túi khí chứa nitrous oxide – một chất gây hưng phấn và ảo giác ngắn hạn. Khi hít, N2O tác động lên hệ thần kinh trung ương, gây ra cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút.
Hậu quả lâu dài
Theo các chuyên gia, lạm dụng N2O trong thời gian dài có thể gây tổn thương não và tủy sống, biểu hiện bằng tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động và suy giảm trí nhớ. Trong những trường hợp nặng, thiếu oxy do hít quá nhiều N2O có thể dẫn đến ngạt thở, rối loạn nhịp tim, thậm chí tử vong.
Liều lượng nguy hiểm
Chỉ cần sử dụng trên 10 viên trong một lần, lặp lại nhiều lần, người dùng đã có nguy cơ ngộ độc nặng. Các triệu chứng ngộ độc cấp tính bao gồm rối loạn tri giác, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh và tổn thương phổi; trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây phù phổi cấp hoặc ngừng tim.
Phương pháp điều trị và phòng ngừa
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi (Viện Sức khỏe Tâm thần) cho biết đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng và cần một phác đồ điều trị đa phương.
Điều trị kết hợp
Quá trình điều trị thường kéo dài, bao gồm dùng thuốc giảm lo âu, trị liệu tâm lý, can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ và sự giám sát chặt chẽ từ gia đình. Trong trường hợp của cô sinh viên, sau 6 tháng điều trị và hỗ trợ gia đình, cô đã giảm đáng kể cảm giác thèm và ngừng sử dụng N2O.
Vai trò của gia đình và xã hội
Cha mẹ cần chú ý các biểu hiện bất thường như tê bì, thay đổi hành vi hoặc việc mang các thiết bị lạ vào phòng. Đồng thời, việc tuyên truyền nguy cơ nghiện N2O trong các trường học, câu lạc bộ và quán bar là yếu tố quan trọng để ngăn ngừa.
“Tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong ngay sau khi sử dụng khí cười tại quán bar, club, do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp,” bác sĩ Thu Hà nhấn mạnh.
Những chuyên gia cảnh báo: Không có “trò giải trí vô hại” khi nói đến khí cười. Khi sử dụng một thời gian, nguy cơ lệ thuộc cao và hậu quả có thể kéo dài suốt đời.
Để bảo vệ sức khỏe tâm thần của giới trẻ, cộng đồng y tế, gia đình và nhà trường cần hợp tác chặt chẽ, cung cấp kiến thức khoa học và hỗ trợ kịp thời cho những người có dấu hiệu nghiện N2O.